Peki ya tıpkı Kafka’nın Dönüşüm’ündeki gibi insan büyüklüğünde bir böceğin varlığından haberdar olsaydık?
Düşüncesi bile korkunç, pekala ya ihtimali?
Bu sorunun karşılığını almak için öncelikle böceklerin özelliklerini bilmek gerekiyor.
Çoğu hayvanın tersine böceklerin vücutları epey farklıdır. Zira akrep ve örümcek üzere eklembacaklılarda olduğu üzere böceklerin de iskeleti dışarıda oluyor. Bu dış iskelet, kitin ismi verdiğimiz sert ve güçlü bir unsurdan oluşuyor.
Kitin, böceklerin bedenlerini dış etkenlere karşı koruyor, kaslarının da direkt dış iskelete bağlanmasını sağlıyor. Olağan bu dış iskeletleri de aslında sorumuzun yanıtını veriyor. Zira böceklerin büyük boyutlara ulaşmasını engelleyen değerli bir sınırlayıcı rolü üstleniyor.
Dış iskeletleri büyümelerine nasıl mahzur oluyor?
Böceklerin iskeletleri, küçük böcekler için verimli olsa da büyüdüklerinde onlara birtakım sıkıntılar oluşturabiliyor. Zira bir böcek büyüdüğü vakit hacmi, kütlesi artarken yüzey alanı daha az büyüyor. Bu da böceğin, kas ve hücrelerinin dış iskelet aracılığıyla kâfi dayanağı alamamasına sebep oluyor.
Büyüyen bir böcek, daha fazla kas gücüne gereksinim duysa da iskelet yapısı ve hudutlu hareketleri bu gücü almasına mani olur. Bunların yaşanmaması için de bacak sayısının artması gerekir ki bu da böceğin böcek olma özelliğini kaybetmesi demektir.
Büyümelerine tek mani iskeletleri değil.
Bu faktörlerden birisi de oksijen. Böcekler, teneffüslerini bedenlerinde “spiracles” ismi verilen küçük deliklerle gerçekleştiriyor. Bu delikler, oksijenin trakea isimli tüpler aracılığıyla böceğin bedenine yayılmasını sağlıyor.
Ancak bir böceğin büyüdüğünü düşünürsek oksijen, gereğince süratli bir formda bedene dağılamamış olacak. Tahminen bundan milyonlarca yıl evvelki böcekler daha büyük boyutlardaydı. Sebebi ise Dünya’daki oksijen düzeyinin günümüzden çok daha yüksek olması. Şu an ise azalan oksijen seviyesi, böceklerin şu anki boyutlarına gelmesini sağlamıştır.
Dev böcekler Dünya’da dolaşıyor olsaydı, muhtemelen onları meraklı gözlerle seyretmek yerine köşe bucak kaçıyor olurduk…
İlginizi çekebilir:
