Bu sıcaklıkta Güneş’in bir tesiri var mı? Bu noktada şayet Güneş tesirli değilse, Dünya sıcaklığını neye borçlu?
Gelin, inceleyelim.
Dünya, tıpkı bir soğanın yapısı üzere katman katman dizilmiştir.
Yukarıdan aşağıya yanlışsız bakıldığında öncelikle; kabuk, daha aşağıda çoğunlukla kayalardan oluşan manto, daha de derinde sıvı demirden oluşan dış çekirdek ve son olarak katı demirden oluşan bir iç çekirdek vardır.
Ne kadar derine gidilirse, sıcaklık bir o kadar yükselir. O denli ki çekirdeğin birtakım kısımları, Güneş’in yüzeyi kadar sıcaktır. Örneğin manto ile dış çekirdek ortasındaki hududa yani 2900 kilometre aşağıya ulaştığınızda sıcaklık, yaklaşık 2700 santigrat dereceye ulaşır.
Ardından dış ve iç çekirdekler ortasındaki sonda, sıcaklık iki katına çıkar ve neredeyse 6.000 santigrat dereceye ulaşır. Bu, Güneş’in yüzeyi kadar sıcak olan kısımdır. Böylesine yüksek bir sıcaklıkta ise metaller, elmaslar, beşerler, çabucak hemen her şey buharlaşarak gaza dönüşür.
Fakat çekirdek, gezegenin derinliklerinde çok yüksek basınç altında olduğundan, onu oluşturan demir, sıvı yahut katı kalır.
Gelelim tüm bu ısının nereden geldiğine.
Güneş ışığı, bizi ve Dünya yüzeyindeki tüm bitkileri ve hayvanları ısıtmasına karşın, gezegenin iç kısımlarının kilometrelerce ötesine ulaşmayı başaramaz. Bunun yerine iki farklı kaynak vardır.
İlki, Dünya’nın 4,5 milyar yıl evvel oluşumu esnasında miras aldığı ısıdır. Ayrıca Dünya, kaya ve moloz modülleri ortasındaki sayısız çarpışmalar ve birleşmeler ortasındaki devasa gaz bulutu olan Güneş bulutsusundan oluşmuştur. Bu süreç elbette milyonlarca yıl sürmüştür.
Gerçekleşen bu çarpışmalar, yüksek ölçülerde ısı üretmiştir. Bu ısının bir kısmı uzayda kaybolmuş olsa da geriye kalanı Dünya’nın içinde tabiri caizse kilitlidir ve orada durmaya devam eder.
Diğer ısı kaynağı ise, Dünya’nın her yerine dağılmış radyoaktif izotopların bozunmasıdır.
Radyoaktif izotoplar, kararlı değildir. Isıya dönüşen sabit bir güç akışı yayarlar. Örneğin potasyum-40, toryum-232, uranyum-235 ve uranyum-238, Dünya’nın içini sıcak tutan radyoaktif izotoplardan dördüdür.
Sıcak çekirdek ve manto ile birlikte güç salan bu izotoplar, levhaların hareketine imkan sağlayarak ısı yayılmasına yardımcı olur. Özetle Dünya’nın çekirdeğinin tıpkı Güneş üzere milyarlarca yıldır sıcak kalabilmesinin iki farklı sebebi vardır. Bu sayede Dünya sıcak kalır.
İlginizi çekebilir:
